Fakültemiz İç Mimarlık Bölüm Başkanı Doç. Dr. Ebru Doğan, TÜBİTAK 1001 Programı tarafından desteklenen ve deprem bölgesinde inşa edilecek konutlara yönelik geliştirilen yapay zekâ destekli enerji verimli cephe tasarımı modeli hakkında Busabah Medya’ya açıklamalarda bulundu. Projenin temel amacının, 6 Şubat depremlerinden etkilenen 11 ilde inşa edilecek yeni konutların yalnızca depreme dayanıklı değil, aynı zamanda yüksek enerji verimliliğine sahip şekilde tasarlanmasına katkı sunmak olduğunu ifade etti.

Enerji Performansında Cephe Sisteminin Önemi

Doç. Dr. Doğan, konut tasarımında bir binanın enerji performansını en çok etkileyen alt sistemin cephe sistemi olduğunu vurgulayarak, cephenin binanın dış ortamla ısı alışverişini belirlediğini ifade etti. Enerji etkin cephe tasarımının; yerleşme özellikleri, cam yüzey oranları, yönlenme ve yalıtım malzemeleri gibi birçok parametrenin eş zamanlı olarak optimize edilmesini gerektirdiğini belirten Doğan, özellikle deprem sonrası hızlı inşa süreçlerinde bu optimizasyonun çoğu zaman göz ardı edilebildiğini söyledi.

Yapay Zeka ve Makine Öğrenmesi ile Karar Destek Modeli

Projenin en özgün yönünün makine öğrenmesi ve yapay zeka temelli bir model geliştirilmesi olduğunu belirten Doğan, bölgede uygulanan tip konut projeleri üzerinden farklı iklim bölgeleri ve tasarım varyasyonları için binlerce enerji simülasyonu gerçekleştirdiklerini aktardı.

Elde edilen büyük veri seti kullanılarak Yapay Sinir Ağları temelli bir model eğitildiğini ifade eden Doğan, geliştirilen sistemin tasarımcılara belirli bir iklim koşulunda en düşük enerji tüketimi ve karbon salınımına ulaşabilecek cephe özelliklerini kısa sürede önerebileceğini belirtti.

Disiplinlerarası Akademik İş Birliği

Projenin Malatya Turgut Özal Üniversitesi yürütücülüğünde ve farklı üniversitelerden uzman akademisyenlerin katkılarıyla sürdürüldüğünü belirten Doğan, MTÜ Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölüm Başkanı Doç. Dr. Gürkan Kavuran’ın makine öğrenmesi ve optimizasyon temelli mühendislik yaklaşımlarını mimari tasarım süreçlerine entegre ederek projeye katkı sunduğunu ifade etti.

Bölgeye ve Sektöre Sağlayacağı Katkılar

Projenin en önemli çıktılarından birinin konutların işletme maliyetlerini azaltmak olduğunu vurgulayan Doğan, tasarım aşamasında gerçekleştirilecek optimizasyon sayesinde enerji ihtiyacının en düşük seviyeye çekilebileceğini belirtti. Çalışmanın depremden etkilenen tüm illerin farklı iklimsel özellikleri dikkate alınarak hazırlandığını ifade eden Doğan, bunun tasarımcılar ve karar vericiler için bilimsel ve güvenilir bir rehber niteliği taşıyacağını söyledi.

Proje kapsamında elde edilecek veri setlerinin açık kaynak olarak paylaşılmasının planlandığını belirten Doç. Dr. Doğan, yerel yönetimlerle yapılacak iş birlikleriyle modelin uygulama alanlarının genişletilmesini ve enerji verimli bina bilincinin artırılmasını hedeflediklerini ifade etti.